Mirëqenie / 24 July 2026, 10:52

Si ndikojnë aknet në shëndetin mendor

download.jfif

Për dekada të tëra, mjekët e shihnin kryesisht lidhjen midis sëmundjeve kronike të lëkurës dhe shëndetit mendor përmes një këndvështrimi psikologjik. Mendohej se të jetosh me akne, ekzemë, psoriazë dhe sëmundje të tjera të dukshme të lëkurës rriste rrezikun e ankthit, depresionit dhe izolimit social.

Por një numër gjithnjë e në rritje kërkimesh po e sfidojnë këtë pikëpamje. “Hulumtimet kanë konfirmuar se marrëdhënia midis sëmundjeve të lëkurës dhe shëndetit mendor nuk është vetëm psikologjike ose kozmetike, por thellësisht biologjike”, thotë Mohammad Jafferany , profesor i psikodermatologjisë, psikiatrisë dhe shkencave të sjelljes në Universitetin Qendror të Miçiganit.

Provat sugjerojnë që lëkura dhe truri komunikojnë përmes një rrjeti të ndërlikuar sinjalizues dypalësh të njohur si "boshti lëkurë-tru", duke lidhur sistemet imunitare, nervore dhe endokrine në mënyra që mund të ndikojnë si në sëmundjet inflamatore të lëkurës ashtu edhe në shëndetin mendor.

Studimet vlerësojnë se 30 përqind e njerëzve që jetojnë me sëmundje kronike të lëkurës përjetojnë gjithashtu ankth ose depresion. Studiuesit shpresojnë që të kuptuarit e biologjisë që qëndron në themel të të dyja këtyre sëmundjeve mund të riformësojë përfundimisht trajtimin, duke treguar drejtime më të integruara që adresojnë si shëndetin mendor ashtu edhe sëmundjet e lëkurës.

Si komunikojnë truri dhe lëkura
Lëkura dhe truri janë në bashkëbisedim të vazhdueshëm. Lidhja e tyre fillon para lindjes - të dyja zhvillohen, pjesërisht, nga e njëjta shtresë indi embrional, ektoderma - dhe vazhdon gjatë gjithë jetës përmes një rrjeti sinjalesh nervore, hormonale dhe imune të njohura si sistemi neuro-imuno-kutan.

Edhe lëkura ndikon në gjendjen emocionale
Lidhja funksionon në të dyja drejtimet. Një problem i dukshëm i lëkurës mund të ndikojë në vetëbesim, humor dhe marrëdhëniet sociale.

Shumë persona që jetojnë me sëmundje kronike të lëkurës përjetojnë më shpesh ndjenja ankthi, stres ose izolim social. Studimet tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e njerëzve me probleme kronike të lëkurës përballen edhe me vështirësi të shëndetit mendor.

Ekspertët sugjerojnë se kujdesi për lëkurën nuk duhet të fokusohet vetëm te kremrat dhe trajtimet lokale. Për një shëndet më të mirë të lëkurës ndikojnë edhe:

menaxhimi i stresit;
gjumi cilësor;
ushqyerja e ekuilibruar;
aktiviteti fizik;
kujdesi për mirëqenien emocionale.